{"id":8228,"date":"2026-10-17T08:25:57","date_gmt":"2026-10-17T01:25:57","guid":{"rendered":"https:\/\/apanano.com\/?p=8228"},"modified":"2026-10-17T08:25:57","modified_gmt":"2026-10-17T01:25:57","slug":"nhu-cau-lysine-cua-ga-thit-tang-truong-cham-giai-doan-tu-43-den-84-ngay-tuoi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/apanano.com\/vi\/news\/nhu-cau-lysine-cua-ga-thit-tang-truong-cham-giai-doan-tu-43-den-84-ngay-tuoi\/","title":{"rendered":"Nhu c\u1ea7u Lysine c\u1ee7a g\u00e0 th\u1ecbt t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng ch\u1eadm giai \u0111o\u1ea1n t\u1eeb 43 \u0111\u1ebfn 84 ng\u00e0y tu\u1ed5i"},"content":{"rendered":"<p><strong>T\u00d3M T\u1eaeT<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh nhu c\u1ea7u lysine cho g\u00e0 th\u1ecbt t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng ch\u1eadm giai \u0111o\u1ea1n 43-63 v\u00e0 64-84 ng\u00e0y tu\u1ed5i. Th\u00ed nghi\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n t\u1ea1i Suranaree University of Technology, Th\u00e1i Lan. Trong m\u1ed7i giai \u0111o\u1ea1n th\u00ed nghi\u1ec7m, t\u1ed5ng s\u1ed1 480 con g\u00e0 Korat \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed1 tr\u00ed ng\u1eabu nhi\u00ean v\u00e0o 5 nghi\u1ec7m th\u1ee9c kh\u1ea9u ph\u1ea7n v\u1edbi 6 l\u1ea7n l\u1eb7p l\u1ea1i (16 con\/\u0111\u01a1n v\u1ecb th\u00ed nghi\u1ec7m) trong b\u1ed1 tr\u00ed ho\u00e0n to\u00e0n ng\u1eabu nhi\u00ean. \u1ede c\u1ea3 2 giai \u0111o\u1ea1n th\u00ed nghi\u1ec7m, g\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c cho \u0103n 5 m\u1ee9c \u0111\u1ed9 lysine t\u1ed5ng s\u1ed1 l\u00e0 0,77; 0,87; 0,97; 1,07 v\u00e0 1,17%. K\u1ebft qu\u1ea3 cho th\u1ea5y, g\u00e0 Korat c\u00f3 ph\u1ea3n \u1ee9ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3 (P&lt;0,05) v\u1edbi c\u00e1c m\u1ee9c \u0111\u1ed9 lysine kh\u1ea9u ph\u1ea7n kh\u00e1c nhau trong c\u00e1c ch\u1ec9 ti\u00eau \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111o l\u01b0\u1eddng nh\u01b0 t\u0103ng kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng t\u00edch l\u0169y v\u00e0 h\u1ec7 s\u1ed1 chuy\u1ec3n h\u00f3a th\u1ee9c \u0103n, trong khi s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i l\u01b0\u1ee3ng lysine kh\u1ea9u ph\u1ea7n kh\u00f4ng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn l\u01b0\u1ee3ng th\u1ee9c \u0103n \u0103n v\u00e0o c\u1ee7a g\u00e0 Korat. Nhu c\u1ea7u lysine \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh b\u1eb1ng c\u00e1ch s\u1eed d\u1ee5ng \u201cBroken-line regression analysis\u201d \u0111\u1ed1i v\u1edbi g\u00e0 giai \u0111o\u1ea1n 43-63 v\u00e0 64-84 ng\u00e0y tu\u1ed5i l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t l\u00e0 1,01 v\u00e0 0,95%.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>1. \u0110\u1eb6T V\u1ea4N \u0110\u1ec0<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Nhu c\u1ea7u to\u00e0n c\u1ea7u v\u1ec1 th\u1ecbt tr\u1eafng ng\u00e0y c\u00e0ng t\u0103ng \u0111\u00e3 th\u00fac \u0111\u1ea9y ng\u00e0nh c\u00f4ng nghi\u1ec7p gia c\u1ea7m h\u01b0\u1edbng t\u1edbi c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p t\u0103ng s\u1ea3n l\u01b0\u1ee3ng. L\u00fd do th\u1ecbt tr\u1eafng nh\u01b0 th\u1ecbt g\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 t\u1ed1t cho s\u1ee9c kh\u1ecfe h\u01a1n so v\u1edbi th\u1ecbt \u0111\u1ecf (th\u1ecbt l\u1ee3n, th\u1ecbt b\u00f2, th\u1ecbt d\u00ea) l\u00e0 do h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng ch\u1ea5t b\u00e9o, cholesterol v\u00e0 s\u1eaft t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i th\u1ea5p h\u01a1n (Jaturasitha v\u00e0 ctv, 2008). Ngo\u00e0i ra, th\u1ecbt g\u00e0 l\u00e0 lo\u1ea1i th\u1ecbt c\u00f3 gi\u00e1 th\u00e0nh th\u1ea5p. Tuy nhi\u00ean, s\u1ef1 ti\u00eau th\u1ee5 th\u1ecbt g\u00e0 t\u0103ng nhanh n\u00e0y d\u1ef1a tr\u00ean m\u1ed9t v\u00e0i gi\u1ed1ng g\u00e0 th\u1ecbt t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng nhanh \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c c\u00f4ng ty ch\u0103n nu\u00f4i s\u1ea3n xu\u1ea5t trong c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng v\u1ed7 b\u00e9o th\u00e2m canh. M\u1ed9t cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn c\u00f4ng khai v\u1ec1 vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng g\u00e0 th\u1ecbt t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng nhanh \u0111ang di\u1ec5n ra \u1edf m\u1ed9t s\u1ed1 qu\u1ed1c gia (Trung Qu\u1ed1c, \u00dd, Nh\u1eadt B\u1ea3n, Botswana, Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 Th\u00e1i Lan, c\u00f9ng nhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c) do c\u00f3 xu h\u01b0\u1edbng h\u01b0\u1edbng t\u1edbi vi\u1ec7c s\u1ea3n xu\u1ea5t th\u1ecbt g\u00e0 t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng ch\u1eadm (Chen v\u00e0 ctv, 2008; Rikimaru v\u00e0 Takahashi, 2010; Kgwatalala v\u00e0 ctv, 2013; Lan Phuong v\u00e0 ctv, 2015; Zotte v\u00e0 ctv, 2019ab) do th\u1ecbt c\u1ee7a gi\u1ed1ng g\u00e0 th\u1ecbt t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng ch\u1eadm c\u00f3 \u00edt m\u1ee1 h\u01a1n nh\u01b0ng nhi\u1ec1u protein v\u00e0 c\u00f3 \u0111\u1ed9 dai h\u01a1n (Yongsawatdigul v\u00e0 ctv, 2016), ho\u1ea1t t\u00ednh ch\u1ed1ng oxy h\u00f3a cao h\u01a1n (Sangsawad v\u00e0 ctv, 2016) so v\u1edbi g\u00e0 th\u1ecbt th\u01b0\u01a1ng ph\u1ea9m t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng nhanh. Ngo\u00e0i ra, g\u00e0 th\u1ecbt t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng ch\u1eadm c\u00f3 th\u1ec3 th\u00edch nghi t\u1ed1t v\u1edbi nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 cao khi \u0111\u01b0\u1ee3c nu\u00f4i trong chu\u1ed3ng h\u1edf, th\u00f4ng gi\u00f3 t\u1ef1 nhi\u00ean. V\u00ec nh\u1eefng l\u00fd do tr\u00ean, gi\u1ed1ng g\u00e0 n\u00e0y hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n b\u1ed1 r\u1ed9ng r\u00e3i kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u1edf Vi\u1ec7t Nam m\u00e0 c\u00f2n \u1edf nhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-97685 aligncenter\" src=\"https:\/\/nhachannuoi.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/ga-thitt.jpg\" sizes=\"auto, (max-width: 2048px) 100vw, 2048px\" srcset=\"https:\/\/nhachannuoi.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/ga-thitt.jpg?v=1789465399 2048w, https:\/\/nhachannuoi.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/ga-thitt-300x225.jpg?v=1789465399 300w, https:\/\/nhachannuoi.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/ga-thitt-1024x768.jpg?v=1789465399 1024w, https:\/\/nhachannuoi.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/ga-thitt-768x576.jpg?v=1789465399 768w, https:\/\/nhachannuoi.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/ga-thitt-1536x1152.jpg?v=1789465399 1536w\" alt=\"\" width=\"2048\" height=\"1536\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em>Nhu c\u1ea7u to\u00e0n c\u1ea7u v\u1ec1 th\u1ecbt tr\u1eafng ng\u00e0y c\u00e0ng t\u0103ng \u0111\u00e3 th\u00fac \u0111\u1ea9y ng\u00e0nh c\u00f4ng nghi\u1ec7p gia c\u1ea7m h\u01b0\u1edbng t\u1edbi c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p t\u0103ng s\u1ea3n l\u01b0\u1ee3ng.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u0110\u1ec3 gia c\u1ea7m th\u1ec3 hi\u1ec7n t\u1ed1i \u0111a ti\u1ec1m n\u0103ng di truy\u1ec1n c\u1ee7a ch\u00fang th\u00ec kh\u1ea9u ph\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u00e1p \u1ee9ng nhu c\u1ea7u dinh d\u01b0\u1ee1ng c\u1ee7a ch\u00fang. Nhu c\u1ea7u n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 protein th\u00f4 c\u1ee7a g\u00e0 th\u1ecbt t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng ch\u1eadm \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c Maliwan v\u00e0 ctv (2018, 2019, 2022) x\u00e1c \u0111\u1ecbnh. Tuy nhi\u00ean, nhu c\u1ea7u protein th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 nhu c\u1ea7u v\u1ec1 c\u00e1c axit amin c\u00f3 trong protein kh\u1ea9u ph\u1ea7n. Vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng kh\u1ea9u ph\u1ea7n d\u1ef1a tr\u00ean axit amin kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng t\u1ed1i \u01b0u m\u00e0 c\u00f2n gi\u1ea3m thi\u1ec3u l\u01b0\u1ee3ng nit\u01a1 th\u1ea3i ra m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng. H\u01a1n n\u1eefa, vi\u1ec7c \u01b0\u1edbc t\u00ednh ch\u00ednh x\u00e1c nhu c\u1ea7u lysine (Lys) c\u0169ng tr\u1edf n\u00ean quan tr\u1ecdng, v\u00ec n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 axit amin tham chi\u1ebfu cho c\u00e1c axit amin thi\u1ebft y\u1ebfu kh\u00e1c (Baker v\u00e0 Han, 1994; Baker v\u00e0 ctv, 2002). Theo Baker v\u00e0 Han (1994), c\u00f3 ba l\u00fd do ch\u00ednh t\u1ea1i sao Lys \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn l\u00e0 m\u1ed9t lo\u1ea1i axit amin l\u00fd t\u01b0\u1edfng m\u1eb7c d\u00f9 n\u00f3 l\u00e0 axit amin h\u1ea1n ch\u1ebf th\u1ee9 hai. Th\u1ee9 nh\u1ea5t, kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t s\u1ed1 axit amin kh\u00e1c (methionine, cystine v\u00e0 tryptophan), Lys \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ea5p th\u1ee5 ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 t\u00edch l\u0169y protein. Th\u1ee9 hai, vi\u1ec7c ph\u00e2n t\u00edch Lys trong th\u1ee9c \u0103n ch\u0103n nu\u00f4i, kh\u00e1c v\u1edbi tryptophan v\u00e0 c\u00e1c axit amin ch\u1ee9a l\u01b0u hu\u1ef3nh, t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i \u0111\u01a1n gi\u1ea3n v\u00e0 d\u1ec5 d\u00e0ng. Cu\u1ed1i c\u00f9ng, c\u00f3 m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn d\u1eef li\u1ec7u v\u1ec1 Lys \u1edf gia c\u1ea7m. V\u00ec nh\u1eefng l\u00fd do \u0111\u00f3, Lys \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn l\u00e0m axit amin tham chi\u1ebfu cho kh\u00e1i ni\u1ec7m \u201cprotein l\u00fd t\u01b0\u1edfng\u201d, d\u1ef1a tr\u00ean n\u1ed3ng \u0111\u1ed9 axit amin trong kh\u1ea9u ph\u1ea7n theo t\u1ef7 l\u1ec7 c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh so v\u1edbi Lys. Nhu c\u1ea7u Lys c\u1ee7a g\u00e0 th\u1ecbt t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng ch\u1eadm giai \u0111o\u1ea1n (G\u0110) 1-21 ng\u00e0y tu\u1ed5i (NT) v\u00e0 G\u0110 22-42NT \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh b\u1edfi c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i (Tr\u1ea7n H\u1ed3ng \u0110\u1ecbnh v\u00e0 H\u1ed3 Th\u00fay H\u1eb1ng, 2022; Tr\u1ea7n H\u1ed3ng \u0110\u1ecbnh, 2025). Nghi\u00ean c\u1ee9u n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn h\u00e0nh v\u1edbi m\u1ee5c \u0111\u00edch \u01b0\u1edbc t\u00ednh m\u1ee9c Lys kh\u1ea9u ph\u1ea7n t\u1ed1i \u01b0u cho g\u00e0 th\u1ecbt t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng ch\u1eadm trong 2 G\u0110 43-63 v\u00e0 64-84NT.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>2. V\u1eacT LI\u1ec6U V\u00c0 PH\u01af\u01a0NG PH\u00c1P NGHI\u00caN C\u1ee8U<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>2.1. V\u1eadt li\u1ec7u<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Th\u00ed nghi\u1ec7m (TN) \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n t\u1ea1i tr\u01b0\u1eddng Suranaree University of Technology, Th\u00e1i Lan. Chu\u1ed3ng nu\u00f4i g\u00e0 l\u00e0 chu\u1ed3ng h\u1edf, th\u00f4ng tho\u00e1ng t\u1ef1 nhi\u00ean, n\u1ec1n b\u00ea t\u00f4ng, m\u00e1i tole, v\u00e1ch chu\u1ed3ng l\u00e0 l\u01b0\u1edbi k\u1ebdm v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c bao ph\u1ee7 b\u1edfi t\u1ea5m b\u1ea1c cao su \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh h\u1ea1 xu\u1ed1ng v\u00e0o ban \u0111\u00eam hay l\u00fac m\u01b0a l\u1edbn, gi\u00f3 m\u1ea1nh v\u00e0o ban ng\u00e0y v\u00e0 n\u00e2ng l\u00ean v\u00e0o ban ng\u00e0y khi tr\u1eddi n\u1eafng n\u00f3ng c\u1ea7n t\u1ea1o th\u00f4ng tho\u00e1ng t\u1ed1t c\u0169ng nh\u01b0 gi\u1ea3m n\u00f3ng cho g\u00e0. Tr\u1ea5u \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng l\u00e0m ch\u1ea5t \u0111\u1ed9n chu\u1ed3ng \u0111\u1ec3 nu\u00f4i g\u00e0 TN. Chu\u1ed3ng tr\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ec7 sinh v\u00e0 s\u00e1t tr\u00f9ng c\u1ea9n th\u1eadn tr\u01b0\u1edbc khi nu\u00f4i g\u00e0 TN. M\u1ed7i \u00f4 chu\u1ed3ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed1 tr\u00ed v\u00f2i u\u1ed1ng t\u1ef1 \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p n\u01b0\u1edbc u\u1ed1ng cho g\u00e0 v\u00e0 m\u00e1ng \u0103n treo \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p th\u1ee9c \u0103n cho g\u00e0 trong su\u1ed1t th\u1eddi gian TN.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Giai \u0111o\u1ea1n (G\u0110) 43-63NT, t\u1ed5ng s\u1ed1 500 con 1NT \u0111\u01b0\u1ee3c cho \u0103n th\u1ee9c \u0103n h\u1ed7n h\u1ee3p (TAHH) c\u00f3 m\u1ee9c n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng trao \u0111\u1ed5i (ME) v\u00e0 protein th\u00f4 (CP) l\u00e0 2.980 kcal\/kg v\u00e0 21,26% \u0111\u1ebfn 21NT. Sau \u0111\u00f3, g\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c cho \u0103n kh\u1ea9u ph\u1ea7n ch\u1ee9a 3.150 kcal ME\/kg v\u00e0 20,45% CP \u0111\u1ebfn 42NT. V\u00e0o NT th\u1ee9 43, 480 con g\u00e0 (tr\u1ed1ng m\u00e1i b\u1eb1ng nhau) \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n b\u1ed5 ng\u1eabu nhi\u00ean v\u00e0o 5 nh\u00f3m kh\u1ea9u ph\u1ea7n (KP) \u0103n kh\u00e1c nhau (B\u1ea3ng 1) v\u1edbi 6 l\u1ea7n l\u1eb7p l\u1ea1i (16 con\/l\u1ea7n l\u1eb7p l\u1ea1i).<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Giai \u0111o\u1ea1n 64-84NT, t\u1ed5ng s\u1ed1 496 con 1NT \u0111\u01b0\u1ee3c cho \u0103n TAHH c\u00f3 2.980 kcal ME\/kg v\u00e0 21,26% CP \u0111\u1ebfn 21NT. Sau \u0111\u00f3, g\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c cho \u0103n kh\u1ea9u ph\u1ea7n ch\u1ee9a 3.150 kcal ME\/kg v\u00e0 20,45% CP cho \u0111\u1ebfn 42NT. Ti\u1ebfp theo, g\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c cho \u0103n KP ch\u1ee9a 3200 kcal ME\/kg v\u00e0 18,00% CP cho \u0111\u1ebfn 63NT. V\u00e0o NT th\u1ee9 64, 480 con g\u00e0 (t\u1ef7 l\u1ec7 tr\u1ed1ng m\u00e1i b\u1eb1ng nhau) \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n b\u1ed5 ng\u1eabu nhi\u00ean v\u00e0o 5 nh\u00f3m KP \u0103n (B\u1ea3ng 1) v\u1edbi 6 l\u1ea7n l\u1eb7p l\u1ea1i (16 con g\u00e0\/l\u1ea7n l\u1eb7p l\u1ea1i).<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Trong m\u1ed7i G\u0110 c\u00f3 5 nghi\u1ec7m th\u1ee9c (NT) t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi 5 m\u1ee9c \u0111\u1ed9 Lys KP l\u00e0 0,77; 0,87; 0,97; 1,07 v\u00e0 1,17%. C\u00e1c nguy\u00ean li\u1ec7u th\u1ee9c \u0103n (TA) \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n t\u00edch CP v\u00e0 axit amin (Lys, Met, Cys, Thr, Arg, Ile, Val, Leu, His v\u00e0 Phe) tr\u01b0\u1edbc khi ph\u1ed1i h\u1ee3p KP. C\u00e1c KP \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed1i tr\u1ed9n t\u1eeb c\u00e1c nguy\u00ean li\u1ec7u TA (B\u1ea3ng 1) v\u00e0 th\u00e0nh ph\u1ea7n h\u00f3a h\u1ecdc (TPHH) c\u1ee7a KP \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n trong b\u1ea3ng 2 \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p \u0111\u1ee7 m\u1ee9c ME 3.200 kcal\/kg v\u00e0 CP 18% \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb b\u1edfi Maliwan v\u00e0 ctv (2019, 2022). C\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ea7n dinh d\u01b0\u1ee1ng (TPDD) trong KP \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u00e1p \u1ee9ng nhu c\u1ea7u dinh d\u01b0\u1ee1ng theo khuy\u1ebfn c\u00e1o b\u1edfi NRC (1994), ngo\u1ea1i tr\u1eeb Lys. L-axit glutamic v\u00e0 b\u1ed9t b\u1eafp \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 thay th\u1ebf c\u1ee7a Lys \u0111\u1ec3 duy tr\u00ec ME v\u00e0 CP nh\u01b0 nhau trong c\u00e1c KP TN.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>B\u1ea3ng 1. Th\u00e0nh ph\u1ea7n nguy\u00ean li\u1ec7u TA (%) c\u1ee7a TN<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<table border=\"1\" cellspacing=\"1\">\n<thead>\n<tr>\n<td><strong>Th\u00e0nh ph\u1ea7n (%)<\/strong><\/td>\n<td><strong>M\u1ee9c Lys KP (%) \u2013 0,77<\/strong><\/td>\n<td><strong>M\u1ee9c Lys KP (%) \u2013 0,87<\/strong><\/td>\n<td><strong>M\u1ee9c Lys KP (%) \u2013 0,97<\/strong><\/td>\n<td><strong>M\u1ee9c Lys KP (%) \u2013 1,07<\/strong><\/td>\n<td><strong>M\u1ee9c Lys KP (%) \u2013 1,17<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td>B\u1eafp v\u00e0ng<\/td>\n<td>62,07<\/td>\n<td>62,07<\/td>\n<td>62,07<\/td>\n<td>62,07<\/td>\n<td>62,07<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>B\u00e1nh d\u1ea7u \u0111\u1eadu n\u00e0nh<\/td>\n<td>20,40<\/td>\n<td>20,40<\/td>\n<td>20,40<\/td>\n<td>20,40<\/td>\n<td>20,40<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>B\u1eafp gluten<\/td>\n<td>3,20<\/td>\n<td>3,20<\/td>\n<td>3,20<\/td>\n<td>3,20<\/td>\n<td>3,20<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>D\u1ea7u c\u00e1m<\/td>\n<td>2,51<\/td>\n<td>2,51<\/td>\n<td>2,51<\/td>\n<td>2,51<\/td>\n<td>2,51<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>CaCO\u2083<\/td>\n<td>1,57<\/td>\n<td>1,57<\/td>\n<td>1,57<\/td>\n<td>1,57<\/td>\n<td>1,57<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>CaH\u2084P\u2082O\u2088<\/td>\n<td>0,99<\/td>\n<td>0,99<\/td>\n<td>0,99<\/td>\n<td>0,99<\/td>\n<td>0,99<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>NaCl<\/td>\n<td>0,44<\/td>\n<td>0,44<\/td>\n<td>0,44<\/td>\n<td>0,44<\/td>\n<td>0,44<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Premix\u00b9<\/td>\n<td>0,50<\/td>\n<td>0,50<\/td>\n<td>0,50<\/td>\n<td>0,50<\/td>\n<td>0,50<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>L-axit glutamic 99%<\/td>\n<td>0,80<\/td>\n<td>0,60<\/td>\n<td>0,40<\/td>\n<td>0,20<\/td>\n<td>0,00<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>B\u1ed9t b\u1eafp<\/td>\n<td>6,07<\/td>\n<td>6,14<\/td>\n<td>6,22<\/td>\n<td>6,29<\/td>\n<td>6,37<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>L-Lys HCl 78%<\/td>\n<td>0,00<\/td>\n<td>0,13<\/td>\n<td>0,25<\/td>\n<td>0,38<\/td>\n<td>0,50<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>DL-Met 99%<\/td>\n<td>0,26<\/td>\n<td>0,26<\/td>\n<td>0,26<\/td>\n<td>0,26<\/td>\n<td>0,26<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>L-Thr 98,5%<\/td>\n<td>0,43<\/td>\n<td>0,43<\/td>\n<td>0,43<\/td>\n<td>0,43<\/td>\n<td>0,43<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>L-Arg 99%<\/td>\n<td>0,37<\/td>\n<td>0,37<\/td>\n<td>0,37<\/td>\n<td>0,37<\/td>\n<td>0,37<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>L-Ile 99%<\/td>\n<td>0,18<\/td>\n<td>0,18<\/td>\n<td>0,18<\/td>\n<td>0,18<\/td>\n<td>0,18<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>L-Val 99%<\/td>\n<td>0,15<\/td>\n<td>0,15<\/td>\n<td>0,15<\/td>\n<td>0,15<\/td>\n<td>0,15<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>L-Trp 98,5%<\/td>\n<td>0,06<\/td>\n<td>0,06<\/td>\n<td>0,06<\/td>\n<td>0,06<\/td>\n<td>0,06<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>T\u1ed5ng<\/td>\n<td>100<\/td>\n<td>100<\/td>\n<td>100<\/td>\n<td>100<\/td>\n<td>100<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>Premix (0,5%) cung c\u1ea5p (trong 1kg KP): vitamin A 15.000IU; vitamin D3 3.000IU; vitamin E 25IU; vitamin K3 5mg; vitamin B1 2mg; vitamin B2 7mg; vitamin B6 4mg; vitamin B12 25mg; axit pantothenic 11,04mg; axit nicotinic 35mg; axit folic 1mg; biotin 15\u00b5g; choline chloride 250mg; Cu 1,6mg; Mn 60mg; Zn 45mg; Fe 80mg; I 0,4mg; Se 0,15mg.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p>G\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u00eam v\u1eafc-xin ph\u00f2ng b\u1ec7nh Marek (FATRO S.p.A., Bologna, \u00dd) t\u1ea1i tr\u1ea1i gi\u1ed1ng. V\u00e0o ng\u00e0y 7 v\u00e0 21, g\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1ecf m\u1eaft v\u00e0 m\u0169i v\u1eafc-xin ph\u00f2ng b\u1ec7nh Newcastle v\u00e0 vi\u00eam ph\u1ebf qu\u1ea3n truy\u1ec1n nhi\u1ec5m (FATRO S.p.A., Bologna, \u00dd); ng\u00e0y 14, g\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c u\u1ed1ng v\u1eafc-xin ph\u00f2ng b\u1ec7nh Gumboro (FATRO S.p.A., Bologna, \u00dd); ng\u00e0y 28, s\u1eed d\u1ee5ng v\u1eafc-xin ph\u00f2ng b\u1ec7nh \u0111\u1eadu (FATRO S.p.A., Bologna, \u00dd).<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>2.2. Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>2.2.1. B\u1ed1 tr\u00ed th\u00ed nghi\u1ec7m v\u00e0 ph\u00e2n t\u00edch<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Th\u00ed nghi\u1ec7m (TN) \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed1 tr\u00ed theo ki\u1ec3u ho\u00e0n to\u00e0n ng\u1eabu nhi\u00ean v\u1edbi 5 nghi\u1ec7m th\u1ee9c (NT) v\u00e0 6 l\u1ea7n l\u1eb7p l\u1ea1i v\u1edbi 16 con\/\u0111\u01a1n v\u1ecb TN.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>2.2.2. Thu th\u1eadp m\u1eabu v\u00e0 s\u1ed1 li\u1ec7u<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Th\u1ee9c \u0103n (TA) \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y m\u1eabu sau khi ph\u1ed1i tr\u1ed9n. M\u1eabu TA \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o qu\u1ea3n \u1edf -20 \u00b0C \u0111\u1ebfn khi ph\u00e2n t\u00edch. Kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng c\u01a1 th\u1ec3 (KL) g\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1eadn \u1edf \u0111\u1ea7u v\u00e0 cu\u1ed1i TN. Th\u1ee9c \u0103n th\u1eeba c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c thu th\u1eadp.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>B\u1ea3ng 2. Th\u00e0nh ph\u1ea7n h\u00f3a h\u1ecdc c\u1ee7a KP TN<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<table border=\"1\" cellspacing=\"1\">\n<thead>\n<tr>\n<td><strong>Th\u00e0nh ph\u1ea7n dinh d\u01b0\u1ee1ng<\/strong><\/td>\n<td><strong>M\u1ee9c Lys KP (%) \u2013 0,77<\/strong><\/td>\n<td><strong>M\u1ee9c Lys KP (%) \u2013 0,87<\/strong><\/td>\n<td><strong>M\u1ee9c Lys KP (%) \u2013 0,97<\/strong><\/td>\n<td><strong>M\u1ee9c Lys KP (%) \u2013 1,07<\/strong><\/td>\n<td><strong>M\u1ee9c Lys KP (%) \u2013 1,17<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td><strong>\u0110\u01b0\u1ee3c t\u00ednh to\u00e1n<\/strong><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>ME, kcal\/kg<\/td>\n<td>3.200<\/td>\n<td>3.201<\/td>\n<td>3.202<\/td>\n<td>3.203<\/td>\n<td>3.204<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>CP, %<\/td>\n<td>18,00<\/td>\n<td>18,00<\/td>\n<td>18,00<\/td>\n<td>18,00<\/td>\n<td>18,00<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Lys, %<\/td>\n<td>0,77<\/td>\n<td>0,87<\/td>\n<td>0,97<\/td>\n<td>1,07<\/td>\n<td>1,17<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Met, %<\/td>\n<td>0,54<\/td>\n<td>0,54<\/td>\n<td>0,54<\/td>\n<td>0,54<\/td>\n<td>0,54<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Met + Cys, %<\/td>\n<td>0,83<\/td>\n<td>0,83<\/td>\n<td>0,83<\/td>\n<td>0,83<\/td>\n<td>0,83<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Thr, %<\/td>\n<td>0,93<\/td>\n<td>0,93<\/td>\n<td>0,93<\/td>\n<td>0,93<\/td>\n<td>0,93<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Arg, %<\/td>\n<td>1,36<\/td>\n<td>1,36<\/td>\n<td>1,36<\/td>\n<td>1,36<\/td>\n<td>1,36<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Ile, %<\/td>\n<td>0,86<\/td>\n<td>0,86<\/td>\n<td>0,86<\/td>\n<td>0,86<\/td>\n<td>0,86<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Val, %<\/td>\n<td>0,98<\/td>\n<td>0,98<\/td>\n<td>0,98<\/td>\n<td>0,98<\/td>\n<td>0,98<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Leu, %<\/td>\n<td>1,61<\/td>\n<td>1,61<\/td>\n<td>1,61<\/td>\n<td>1,61<\/td>\n<td>1,61<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>His, %<\/td>\n<td>0,54<\/td>\n<td>0,54<\/td>\n<td>0,54<\/td>\n<td>0,54<\/td>\n<td>0,54<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Phe, %<\/td>\n<td>0,80<\/td>\n<td>0,80<\/td>\n<td>0,80<\/td>\n<td>0,80<\/td>\n<td>0,80<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Trp, %<\/td>\n<td>0,23<\/td>\n<td>0,23<\/td>\n<td>0,23<\/td>\n<td>0,23<\/td>\n<td>0,23<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Ca, %<\/td>\n<td>0,82<\/td>\n<td>0,82<\/td>\n<td>0,82<\/td>\n<td>0,82<\/td>\n<td>0,82<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>P h\u1eefu d\u1ee5ng, %<\/td>\n<td>0,31<\/td>\n<td>0,31<\/td>\n<td>0,31<\/td>\n<td>0,31<\/td>\n<td>0,31<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>\u0110\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n t\u00edch<\/strong><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>DM, %<\/td>\n<td>91,38<\/td>\n<td>91,52<\/td>\n<td>91,52<\/td>\n<td>91,51<\/td>\n<td>91,53<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>CP, %<\/td>\n<td>18,19<\/td>\n<td>18,00<\/td>\n<td>18,20<\/td>\n<td>18,17<\/td>\n<td>17,97<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>EE, %<\/td>\n<td>1,96<\/td>\n<td>2,02<\/td>\n<td>1,98<\/td>\n<td>2,05<\/td>\n<td>1,93<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>EE, %<\/td>\n<td>5,19<\/td>\n<td>5,09<\/td>\n<td>5,12<\/td>\n<td>5,11<\/td>\n<td>5,07<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Ash, %<\/td>\n<td>4,96<\/td>\n<td>5,02<\/td>\n<td>4,93<\/td>\n<td>5,06<\/td>\n<td>4,93<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><strong>2.2.3. Ph\u00e2n t\u00edch h\u00f3a h\u1ecdc<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>V\u1eadt ch\u1ea5t kh\u00f4 (DM) v\u00e0 x\u01a1 th\u00f4 (CF) \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh theo AOAC (1990); h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng CP v\u00e0 chi\u1ebft xu\u1ea5t b\u00e9o (EE) \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n t\u00edch theo AOAC (2006); h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng Ash \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh theo Thiex v\u00e0 ctv (2012); Axit amin b\u1eafp v\u00e0ng, b\u00e1nh d\u1ea7u \u0111\u1eadu n\u00e0nh v\u00e0 B\u1eafp gluten \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n t\u00edch theo AOAC (2000).<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>2.3. X\u1eed l\u00fd s\u1ed1 li\u1ec7u<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>S\u1ed1 li\u1ec7u thu th\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n b\u1eb1ng ANOVA theo GLM tr\u00ean ph\u1ea7n m\u1ec1m SPSS 18.0. Khi \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a c\u00e1c NT kh\u00e1c bi\u1ec7t c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a th\u1ed1ng k\u00ea, ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p Tukey \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 so s\u00e1nh gi\u00e1 tr\u1ecb trung b\u00ecnh gi\u1eefa c\u00e1c c\u1eb7p NT. \u00dd ngh\u0129a th\u1ed1ng k\u00ea \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t \u1edf m\u1ee9c P&lt;0,05. \u201cBroken-line regression analysis\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 \u01b0\u1edbc t\u00ednh m\u1ee9c Lys t\u1ed1i \u01b0u trong kh\u1ea9u ph\u1ea7n b\u1eb1ng quy tr\u00ecnh NLIN c\u1ee7a ph\u1ea7n m\u1ec1m SAS.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>3. K\u1ebeT QU\u1ea2 V\u00c0 TH\u1ea2O LU\u1eacN<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Kh\u00f4ng c\u00f3 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p g\u00e0 ch\u1ebft trong G\u0110 43-63NT, g\u00e0 ph\u1ea3n \u1ee9ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3 (P=0,004) v\u1edbi KL cu\u1ed1i TN, t\u0103ng kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng (TKL) t\u00edch l\u0169y (P=0,001) v\u00e0 h\u1ec7 s\u1ed1 chuy\u1ec3n h\u00f3a th\u1ee9c \u0103n (FCR) (P&lt;0,001) khi t\u0103ng h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng Lys t\u1eeb 0,77 l\u00ean 1,17%, trong khi l\u01b0\u1ee3ng TA \u0103n v\u00e0o (LTAAV) kh\u00f4ng kh\u00e1c bi\u1ec7t \u0111\u00e1ng k\u1ec3 (P=0,631) gi\u1eefa c\u00e1c NT.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c KP cho g\u00e0 Korat trong giai \u0111o\u1ea1n n\u00e0y \u0111\u1ec1u c\u00f3 n\u1ed3ng \u0111\u1ed9 ME t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 (t\u1eeb 3.200 \u0111\u1ebfn 3.204 kcal\/kg). Do \u0111\u00f3, l\u01b0\u1ee3ng LTAAV c\u1ee7a g\u00e0 TN kh\u00f4ng b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng b\u1edfi h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng Lys trong KP. T\u0103ng kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng c\u01a1 th\u1ec3 c\u1ee7a g\u00e0 TN kh\u00e1c bi\u1ec7t \u0111\u00e1ng k\u1ec3 khi \u0111\u01b0\u1ee3c cho \u0103n KP c\u00f3 ch\u1ee9a Lys t\u1eeb 0,97 \u0111\u1ebfn 1,17% so v\u1edbi 0,77%, nh\u01b0ng m\u1ee9c TKL c\u01a1 th\u1ec3 v\u1eabn t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i \u1ed5n \u0111\u1ecbnh gi\u1eefa c\u00e1c nghi\u1ec7m th\u1ee9c 0,97, 1,07 v\u00e0 1,17% Lys. T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, FCR \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i thi\u1ec7n \u0111\u00e1ng k\u1ec3 khi g\u00e0 TN \u0111\u01b0\u1ee3c cho \u0103n KP c\u00f3 Lys \u1edf m\u1ee9c 0,97% so v\u1edbi 0,77%, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 c\u1ea3i thi\u1ec7n h\u01a1n v\u1ec1 FCR khi h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng Lys trong kh\u1ea9u ph\u1ea7n t\u0103ng l\u00ean 1,17%. S\u1ed1 li\u1ec7u n\u00e0y cho th\u1ea5y KP c\u00f3 0,77% Lys l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 cho t\u1ed1c \u0111\u1ed9 sinh tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a g\u00e0 TN. Do s\u1ef1 gi\u1ea3m v\u1ec1 TKL trong khi LTAAV kh\u00f4ng \u0111\u1ed5i, d\u1eabn \u0111\u1ebfn t\u0103ng FCR khi g\u00e0 TN \u0103n KP kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 Lys. K\u1ebft qu\u1ea3 nghi\u00ean c\u1ee9u trong G\u0110 n\u00e0y ho\u00e0n to\u00e0n ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi c\u00e1c b\u00e1o c\u00e1o tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y (Labadan v\u00e0 ctv, 2001; Corzo v\u00e0 ctv, 2006; Samadi v\u00e0 Frank Liebert, 2007; Bernal v\u00e0 ctv, 2014; Cemin v\u00e0 ctv, 2017): t\u00e1c \u0111\u1ed9ng ti\u00eau c\u1ef1c c\u1ee7a s\u1ef1 thi\u1ebfu Lys trong KP \u0111\u1ed1i v\u1edbi TKL v\u00e0 FCR c\u1ee7a g\u00e0.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>S\u1eed d\u1ee5ng \u201cBroken-line regression analysis\u201d, nhu c\u1ea7u Lys \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0\u1edbc t\u00ednh l\u00e0 1,01% cho c\u1ea3 TKL v\u00e0 FCR (B\u1ea3ng 5) cao h\u01a1n so v\u1edbi nhu c\u1ea7u Lys c\u1ee7a g\u00e0 Cobb 500 G\u0110 50-65NT \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0\u1edbc t\u00ednh l\u00e0 0,95% (Samadi v\u00e0 Frank Liebert, 2007). Nh\u00ecn chung, nhu c\u1ea7u Lys c\u1ee7a g\u00e0 Korat trong G\u0110 n\u00e0y kh\u00e1 cao khi \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec3u th\u1ecb d\u01b0\u1edbi d\u1ea1ng l\u01b0\u1ee3ng Lys h\u1ea5p th\u1ee5\/TKL. Gi\u00e1 tr\u1ecb n\u00e0y cao h\u01a1n 9-43,9% so v\u1edbi c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y (NRC, 1994; Labadan v\u00e0 ctv, 2001; Corzo v\u00e0 ctv, 2006). Nhu c\u1ea7u Lys c\u1ee7a g\u00e0 Korat cao h\u01a1n so v\u1edbi g\u00e0 th\u1ecbt th\u01b0\u01a1ng ph\u1ea9m t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng nhanh, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 do \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng. C\u1ee5 th\u1ec3, g\u00e0 th\u1ecbt t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng ch\u1eadm trong nghi\u00ean c\u1ee9u hi\u1ec7n t\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c nu\u00f4i trong chu\u1ed3ng h\u1edf v\u00e0 th\u00f4ng gi\u00f3 t\u1ef1 nhi\u00ean \u1edf v\u00f9ng kh\u00ed h\u1eadu nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi. Nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng cao g\u00e2y ra s\u1ef1 gi\u1ea3m LTAAV (Han v\u00e0 Baker, 1993) v\u00e0 do \u0111\u00f3 c\u1ea7n h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng Lys cao h\u01a1n trong KP.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<pre><strong>B\u1ea3ng 3. Sinh tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a g\u00e0 TN 43-63NT \u0111\u01b0\u1ee3c cho \u0103n c\u00e1c m\u1ee9c Lys kh\u00e1c nhau<\/strong><\/pre>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<table border=\"1\" width=\"100%\" cellspacing=\"1\">\n<thead>\n<tr>\n<td>Ch\u1ec9 ti\u00eau<\/td>\n<td>0,77<\/td>\n<td>0,87<\/td>\n<td>0,97<\/td>\n<td>1,07<\/td>\n<td>1,17<\/td>\n<td>SEM<\/td>\n<td>P<\/td>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td>KL43, g\/con<\/td>\n<td>677,4<\/td>\n<td>678,9<\/td>\n<td>680,3<\/td>\n<td>681,7<\/td>\n<td>675,3<\/td>\n<td>2,718<\/td>\n<td>0,963<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>KL63, g\/con<\/td>\n<td>1152,1\u1d9c<\/td>\n<td>1173,0\u1d47\u1d9c<\/td>\n<td>1194,6\u1d43\u1d47<\/td>\n<td>1195,1\u1d43\u1d47<\/td>\n<td>1204,3\u1d43<\/td>\n<td>5,277<\/td>\n<td>0,004<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>TKL t\u00edch l\u0169y, g\/con<\/td>\n<td>474,7\u1d9c<\/td>\n<td>494,2\u1d47\u1d9c<\/td>\n<td>514,3\u1d43\u1d47<\/td>\n<td>513,5\u1d43\u1d47<\/td>\n<td>528,9\u1d43<\/td>\n<td>4,795<\/td>\n<td>0,001<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>LTAAV, g\/con<\/td>\n<td>1.460<\/td>\n<td>1.486<\/td>\n<td>1.436<\/td>\n<td>1.436<\/td>\n<td>1.444<\/td>\n<td>11,40<\/td>\n<td>0,631<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>FCR, g\/g<\/td>\n<td>3,08\u1d43<\/td>\n<td>3,01\u1d43<\/td>\n<td>2,79\u1d47<\/td>\n<td>2,80\u1d47<\/td>\n<td>2,73\u1d47<\/td>\n<td>0,033<\/td>\n<td>&lt;0,001<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>C\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb trung b\u00ecnh mang c\u00e1c ch\u1eef s\u1ed1 kh\u00e1c nhau tr\u00ean c\u00f9ng h\u00e0ng l\u00e0 kh\u00e1c bi\u1ec7t c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a (P\u22640,05).<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>T\u1ef7 l\u1ec7 t\u1eed vong c\u1ee7a g\u00e0 TN l\u00e0 0,0% trong G\u0110 64-84NT. K\u1ebft qu\u1ea3 cho th\u1ea5y xu h\u01b0\u1edbng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 G\u0110 tr\u01b0\u1edbc. C\u1ee5 th\u1ec3, KL cu\u1ed1i TN, TKL t\u00edch l\u0169y, FCR b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng b\u1edfi c\u00e1c m\u1ee9c \u0111\u1ed9 Lys KP (P&lt;0,05), trong khi LTAAV kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t \u0111\u00e1ng k\u1ec3 gi\u1eefa c\u00e1c NT (P&gt;0,05) (B\u1ea3ng 4). Khi h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng Lys trong KP t\u0103ng t\u1eeb 0,77% l\u00ean 1,17%, TKL c\u01a1 th\u1ec3 c\u1ee7a g\u00e0 TN t\u0103ng l\u00ean \u0111\u00e1ng k\u1ec3 nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t \u0111\u00e1ng k\u1ec3 v\u1ec1 TKL c\u01a1 th\u1ec3 c\u1ee7a g\u00e0 gi\u1eefa NT \u0111\u01b0\u1ee3c cho \u0103n c\u00e1c KP c\u00f3 h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng Lys l\u00e0 0,97; 1,07 v\u00e0 1,17%. Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, c\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb v\u1ec1 FCR c\u1ea3i thi\u1ec7n \u0111\u00e1ng k\u1ec3 khi h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng Lys trong KP t\u0103ng l\u00ean. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t, FCR gi\u1ea3m \u0111\u00e1ng k\u1ec3 khi g\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c cho \u0103n KP c\u00f3 h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng 1,07% Lys so v\u1edbi KP c\u00f3 h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng 0,77% Lys. Tuy nhi\u00ean, kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t \u0111\u00e1ng k\u1ec3 v\u1ec1 FCR gi\u1eefa g\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c cho \u0103n KP c\u00f3 h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng Lys cao h\u01a1n 1,07%. Nh\u1eefng ph\u00e1t hi\u1ec7n n\u00e0y ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a Labadan v\u00e0 ctv (2001); Corzo v\u00e0 ctv (2006); Samadi v\u00e0 Frank Liebert (2007); Bernal v\u00e0 ctv (2014) v\u00e0 Cemin v\u00e0 ctv (2017), ph\u00e1t hi\u1ec7n ra r\u1eb1ng h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng Lys kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 trong KP g\u00e2y ra nh\u1eefng t\u00e1c \u0111\u1ed9ng ti\u00eau c\u1ef1c \u0111\u1ebfn TKL v\u00e0 FCR do t\u1ed1c \u0111\u1ed9 t\u1ed5ng h\u1ee3p protein th\u1ea5p h\u01a1n ho\u1eb7c t\u1ed1c \u0111\u1ed9 ph\u00e2n h\u1ee7y cao h\u01a1n, ho\u1eb7c s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u1edf c\u1ea3 hai th\u00e0nh ph\u1ea7n c\u1ee7a qu\u00e1 tr\u00ecnh chuy\u1ec3n h\u00f3a protein trong to\u00e0n b\u1ed9 c\u01a1 th\u1ec3 (Tesseraud v\u00e0 ctv, 1996; Urdaneta-Rincon v\u00e0 Leeson, 2004).<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>B\u1ea3ng 4. Sinh tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a g\u00e0 G\u0110 64-84NT \u0111\u01b0\u1ee3c cho \u0103n c\u00e1c m\u1ee9c Lysine kh\u00e1c nhau<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<table border=\"1\" width=\"100%\" cellspacing=\"1\">\n<thead>\n<tr>\n<td>Ch\u1ec9 ti\u00eau<\/td>\n<td>0,77<\/td>\n<td>0,87<\/td>\n<td>0,97<\/td>\n<td>1,07<\/td>\n<td>1,17<\/td>\n<td>SEM<\/td>\n<td>P<\/td>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td>KL64, g\/con<\/td>\n<td>1.259<\/td>\n<td>1.259<\/td>\n<td>1.259<\/td>\n<td>1.264<\/td>\n<td>1.262<\/td>\n<td>2,614<\/td>\n<td>0,939<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>KL84, g\/con<\/td>\n<td>1.753\u1d47<\/td>\n<td>1.789\u1d43\u1d47<\/td>\n<td>1.801\u1d43<\/td>\n<td>1.807\u1d43<\/td>\n<td>1.802\u1d43<\/td>\n<td>5,817<\/td>\n<td>0,011<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>TKL t\u00edch l\u0169y, g\/con<\/td>\n<td>494,5\u1d47<\/td>\n<td>529,8\u1d43\u1d47<\/td>\n<td>542,6\u1d43<\/td>\n<td>542,4\u1d43<\/td>\n<td>540,2\u1d43<\/td>\n<td>5,077<\/td>\n<td>0,004<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>LTAAV, g\/con<\/td>\n<td>1.712<\/td>\n<td>1.750<\/td>\n<td>1.745<\/td>\n<td>1.713<\/td>\n<td>1.699<\/td>\n<td>16,23<\/td>\n<td>0,840<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>FCR, g\/g<\/td>\n<td>3,46\u1d43<\/td>\n<td>3,31\u1d43\u1d47<\/td>\n<td>3,22\u1d43\u1d47<\/td>\n<td>3,16\u1d47<\/td>\n<td>3,15\u1d47<\/td>\n<td>0,033<\/td>\n<td>0,006<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p>Nhu c\u1ea7u Lys \u01b0\u1edbc t\u00ednh c\u1ee7a g\u00e0 th\u1ecbt t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng ch\u1eadm trong G\u0110 64-84NT l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t l\u00e0 0,90 v\u00e0 0,95%, t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi m\u1ee9c TKL c\u01a1 th\u1ec3 t\u1ed1i \u01b0u v\u00e0 FCR d\u1ef1a tr\u00ean \u201cBroken-line regression analysis\u201d (B\u1ea3ng 5). Kh\u00e1c v\u1edbi G\u0110 43-63NT, nhu c\u1ea7u Lys \u0111\u1ed1i v\u1edbi FCR c\u1ee7a g\u00e0 th\u1ecbt t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng ch\u1eadm trong giai \u0111o\u1ea1n n\u00e0y cao h\u01a1n so v\u1edbi TKL. Ph\u00e1t hi\u1ec7n n\u00e0y ho\u00e0n to\u00e0n ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a Fatufe v\u00e0 ctv (2004). T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a giai \u0111o\u1ea1n tr\u01b0\u1edbc, nhu c\u1ea7u Lys c\u1ee7a g\u00e0 th\u1ecbt t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng ch\u1eadm trong G\u0110 n\u00e0y c\u0169ng kh\u00e1 cao.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Nh\u00ecn chung, nhu c\u1ea7u Lys c\u1ee7a g\u00e0 th\u1ecbt t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng ch\u1eadm gi\u1ea3m theo tu\u1ed5i. Quan s\u00e1t n\u00e0y t\u1ef7 l\u1ec7 thu\u1eadn v\u1edbi s\u1ef1 gi\u1ea3m nhu c\u1ea7u protein c\u1ee7a g\u00e0 Korat, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n b\u1edfi Maliwan v\u00e0 ctv (2019, 2022). Ph\u00e1t hi\u1ec7n n\u00e0y c\u0169ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi c\u00e1c b\u00e1o c\u00e1o tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng nhu c\u1ea7u \u0111\u1ed1i v\u1edbi h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c axit amin thi\u1ebft y\u1ebfu gi\u1ea3m khi \u0111\u1ed9ng v\u1eadt \u0111ang ph\u00e1t tri\u1ec3n gi\u00e0 \u0111i (Labadan v\u00e0 ctv, 2001; Bernal v\u00e0 ctv, 2014; Cemin v\u00e0 ctv, 2017). S\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u1ec1 nhu c\u1ea7u axit amin trong c\u00e1c G\u0110 ph\u00e1t tri\u1ec3n kh\u00e1c nhau c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch do s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u1ec1 t\u1ef7 l\u1ec7 t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng v\u00e0 nhu c\u1ea7u duy tr\u00ec m\u00f4 (Mitchell, 1959).<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>B\u1ea3ng 5. M\u1ee9c lysine kh\u1ea9u ph\u1ea7n t\u1ed1i \u01b0u<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<table border=\"1\" cellspacing=\"1\">\n<thead>\n<tr>\n<td>G\u0110<\/td>\n<td>Ch\u1ec9 ti\u00eau<\/td>\n<td>C\u00f4ng th\u1ee9c<\/td>\n<td>\u01af\u1edbc t\u00ednh<\/td>\n<td>R\u00b2<\/td>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td>43-63<\/td>\n<td>TKL<\/td>\n<td>Y=521,2-198,0\u00d7(1,01-x)<\/td>\n<td>1,01<\/td>\n<td>0,490<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>&nbsp;<\/td>\n<td>FCR<\/td>\n<td>Y=2,765+1,425\u00d7(1,01-x)<\/td>\n<td>1,01<\/td>\n<td>0,508<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>64-84<\/td>\n<td>TKL<\/td>\n<td>Y=541,7-353,2\u00d7(0,90-x)<\/td>\n<td>0,90<\/td>\n<td>0,290<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>&nbsp;<\/td>\n<td>FCR<\/td>\n<td>Y=3,174+1,550\u00d7(0,95-x)<\/td>\n<td>0,95<\/td>\n<td>0,378<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>S\u1eed d\u1ee5ng m\u00f4 h\u00ecnh Y=L+U\u00d7(R-x), trong \u0111\u00f3, Y: bi\u1ebfn ph\u1ee5 thu\u1ed9c; x: m\u1ee9c lysine kh\u1ea9u ph\u1ea7n nh\u01b0 l\u00e0 bi\u1ebfn \u0111\u1ed9c l\u1eadp; R: ph\u1ea3n \u1ee9ng t\u1ed1i \u01b0u c\u1ee7a lysine kh\u1ea9u ph\u1ea7n; L: ph\u1ea3n \u1ee9ng khi x=r; U=\u0111\u1ed9 d\u1ed1c c\u1ee7a \u0111\u01b0\u1eddng cong. Trong m\u00f4 h\u00ecnh n\u00e0y, Y=L khi x&gt;R.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>4. K\u1ebeT LU\u1eacN<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u0110\u1ec3 g\u00e0 th\u1ecbt lai t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng ch\u1eadm \u0111\u01b0\u1ee3c nu\u00f4i trong \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n chu\u1ed3ng h\u1edf, th\u00f4ng tho\u00e1ng t\u1ef1 nhi\u00ean \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c TKL t\u1ed1i \u0111a v\u00e0 FCR hi\u1ec7u qu\u1ea3, h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng Lys trong kh\u1ea9u ph\u1ea7n l\u00e0 10,1g Lys\/kg TA cho g\u00e0 G\u0110 43-63NT v\u00e0 95,0g Lys\/kg TA cho g\u00e0 G\u0110 64-84NT \u0111\u01b0\u1ee3c khuy\u1ebfn ngh\u1ecb.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u00a0TS. Tr\u1ea7n H\u1ed3ng \u0110\u1ecbnh<\/strong><\/p>\n<p><em>B\u1ed9 m\u00f4n Ch\u0103n nu\u00f4i \u2013 Th\u00fa y, Khoa N\u00f4ng nghi\u1ec7p v\u00e0 Th\u1ee7y s\u1ea3n, Tr\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1i h\u1ecdc B\u1ea1c Li\u00eau<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00d3M T\u1eaeT &nbsp; Nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh nhu c\u1ea7u lysine cho g\u00e0 th\u1ecbt t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng ch\u1eadm giai \u0111o\u1ea1n 43-63 v\u00e0 64-84 ng\u00e0y tu\u1ed5i. Th\u00ed nghi\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n t\u1ea1i Suranaree University of Technology, Th\u00e1i Lan. Trong &hellip; <a class=\"kt-excerpt-readmore\" href=\"https:\/\/apanano.com\/vi\/news\/nhu-cau-lysine-cua-ga-thit-tang-truong-cham-giai-doan-tu-43-den-84-ngay-tuoi\/\" aria-label=\"Nhu c\u1ea7u Lysine c\u1ee7a g\u00e0 th\u1ecbt t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng ch\u1eadm giai \u0111o\u1ea1n t\u1eeb 43 \u0111\u1ebfn 84 ng\u00e0y tu\u1ed5i\">\u0110\u1ecdc th\u00eam<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":722,"featured_media":8229,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"sfsi_plus_gutenberg_text_before_share":"","sfsi_plus_gutenberg_show_text_before_share":"","sfsi_plus_gutenberg_icon_type":"","sfsi_plus_gutenberg_icon_alignemt":"","sfsi_plus_gutenburg_max_per_row":"","footnotes":""},"categories":[27,89],"tags":[949,74,1123,125],"class_list":["post-8228","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-news","category-industry-news","tag-chan-nuoi-ga-thit","tag-gia-cam","tag-nhu-cau-lysine","tag-thuoc-thu-y"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/apanano.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8228","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/apanano.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/apanano.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/apanano.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/722"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/apanano.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8228"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/apanano.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8228\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8231,"href":"https:\/\/apanano.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8228\/revisions\/8231"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/apanano.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8229"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/apanano.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8228"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/apanano.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8228"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/apanano.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8228"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}